موزهی موسیقی ایران شامگاه گذشته جمعه (۲۲ آبانماه) با حضور هنرمندان موسیقی از نسلهای مختلف پس از ۷ سال بازگشایی شد.
در مراسم افتتاحیهی این موزه دكتر ایازی سخنگوی شهرداری تهران در سخنانی ضمنخیرمقدم به حضار و گرامیداشت یاد پرویز مشكاتیان عنوان كرد: بازگشایی و افتتاح این موزه توفیقی برای شهرداری است تا بتواند در خدمت اهالی فرهنگ و هنر باشد و وظیفهی خود را نسبت به هنرمندان انجام دهد.
او با بیان اینكه در حال حاضر شهرداری اقدامات متعددی در زمینهی فرهنگی در دست اجرا دارد، تصریح كرد: توجه به موزهها از اهمیت بیشتری برخوردار است و باید از تجربیات گذشتگانمان بهره بگیریم و آنها را دراختیار آیندگان قرار دهیم. ملت ما علیرغم سابقهی فرهنگی خود موزهی زیادی ندارد. حال آنكه این پیشینهی فرهنگی ایجاب میكند كه توجه بیشتری به بحث موزهها داشته باشیم.
ایازی با اشاره به راهاندازی سالن «سینماتوگراف» موزهی سینما اظهار امیدواری كرد كه روزی شاهد آن باشیم كه موزهی موسیقی نیز به جایگاه واقعی خود دست پیدا كند و همهی هنرمندان سازها و آثار خود را تقدیم كنند تا دراین موزه برای آیندگان باقی بماند.
در ادامهی این مراسم پیام احمد محیططباطبایی _ رییس كمیتهی ملی موزههای ایران _ قرائت شد و پس از آن علی مرادخانی _ مدیر موزهی موسیقی ایران _ به ذكر توضیحاتی دربارهی روند بازگشایی این موزه پرداخت.
مدیر موزهی موسیقی در سخنانی یادآور شد: پیشنهاد ساخت موزهی موسیقی سال ۷۳ و پس از اینكه موزههای متعدد هنری ایجاد شده، ارائه و پس از آن كه مورد استقبال قرار گرفت. ساختمانی برای احداث این موزه در نظر گرفته شد كه در ابتدا آن ساختمان كه موزهی امروزی است بسیار نامناسب بود اما با تلاشهای دوستان این ساختمان نسبتا مخروبه در سال ۸۲ به موزهی موسیقی تبدیل شد و مورد بهرهبرداری قرار گرفت. اما در ابتدا تنها این موزه را افتتاح كردیم تا این ساختمان موزهی موسیقی بماند. چرا كه در سال ۸۲ وسائل زیادی برای ارائه در قالب موزه نداشتیم، لذا از سال ۸۲ تا اكنون تلاش كردیم تا امكاناتی فراهم شود تا بتوانیم این موزه را بهشكل امروزه افتتاح كنیم.
مرادخانی در عین حال گفت: البته هنوز هم موزه بسیاری از سازهای هنرمندان را به صورت امانی به نمایش گذاشته است تا امشب شاهد افتتاحیهی آن باشیم، لذا این سازها پس از مراسم افتتاحیه به صاحبان آنها بازگردانده خواهد شد. موزهی موسیقی در واقع تازه متولد شده است و ما انتظار داریم كه خود اهالی موسیقی همتشان از این پس برای این موزه بیشتر شود و آثار و سازهای خود را از این پس به موزه اهدا كنند.
وی از تمامی افرادی كه در بازگشایی موزه و ارائهی سازهایشان برای افتتاحیهی موزه همكاری داشتهاند، تشكر كرد و افزود: اگر چه ما به نوعی وابسته به شهرداری هستیم اما با این وجود هویت مستقل داریم و هیات امنای ما از بزرگانی مانند آقایان سریر، عسگرپور، پیرنیاكان و غیره تشكیل شدهاند. بنده بر این باورم كه باید مسائل موزه را به خود خانوادهی موسیقی سپرد تا آنطور كه شایسته است در این زمینه تلاش و همكاری كنند.
در ادامهی این مراسم با تشویق مكرر حضار استاد ابراهیم قنبریمهر _ سازندهی پیشكسوت سازهای ایرانی _ در سخنانی مطرح كرد: هنگامی كه محبت دوستان را میبینم، دچار احساسی میشوم كه نمیتوانم آن را بیان كنم واقعا در برابر این همه لطف احساس شرمندگی میكنم و فكر میكنم كه محبت همین دوستان است كه مرا تا به امروز در قید حیات نگاه داشته است.
محمدرضا درویشی پژوهشگر و آهنگساز در ابتدای سخنانش از پرویز مشكاتیان یاد كرد و دربارهی موزه موسیقی در سخنانی مطرح كرد: این ساختمان پیش از اینكه موزهی موسیقی باشد، در حال حاضر موزهی سازهاست و فعالشدن سایر بخشهای آن نیازمند زمانی طولانیتر است. حتی در بخش سازها هم باید بگوییم كه در حال حاضر تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد سازهای موجود در ایران در این موزه وجود دارند، لذا لازم است كه در این زمینه اقدامات كافی صورت بگیرد.
او در عین حال افتتاح موزه موسیقی را امری بسیار فرخنده دانست و افزود: فرخندهتر از افتتاح این موزه آن است كه ما در اینجا موزهای زنده داشته باشیم نه اینكه با گورستانی از سازها مواجه باشیم. به همین دلیل تجهیز بیشتر این موزه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و لازم است كه مدیران عرصهی هنر و موسیقی به حمایت از این مركز بپردازند، چرا كه ما خواهان تجهیز بیشتر این موزه هستیم.
درویشی در ادامه به بحث دربارهی سازها پرداخت و گفت: شاید تاكنون بیشتر از سازها بهعنوان وسائلی برای لهوولعب یاد شده باشد و مردم هم به همین دلیل به درك درستی از ساز نرسیده باشند. اما ساز علاوه بر نواختن موسیقی جنبههای دیگری دارد. امروزه حتی خود جامعهی موسیقی ایران هم بدون توجه به نظر نهادهای ناظر با نمونههای متعددی از آنچه كه به عنوان موسیقی پخش میشود مخالف است. برای ما این مهم است كه ساز چه مینوازد و به همین دلیل بنده معتقدم كه باید به این موضوع توجه بیشتری داشته باشیم.
او ادامه داد: در تمام دنیا سازها نشانی برای شناخت ارتباط مابین فرهنگها هستند و یكی از مهمترین نشانههای كشف فرهنگ، ساز است. علاوه براین ساز نشانهای برای تشخیص سطح رشد فنی مردمان ادوار مختلف است و در كنار تمام این موارد باید گفت كه اكثر سازها سمبل و نماد موضوعی خاص نیز محسوب میشوند، لذا پشت هریك از این سازها سمبلها و اعتقادات متعددی نهفته است.
درویشی در پایان صحبتهایش هم به ذكر اسامی افرادی كه دربازگشایی موزهی موسیقی فعالیت و همكاری داشتهاند پرداخت و اظهار امیدواری كرد: با ارائهی حجم بیشتری از سازها به موزه، متخصصان بتوانند به طبقهبندی سازها بپردازند.
در ادامهی این برنامه محمدرضا شجریان ـ رییس شورای عالی موسیقی ـ گفت: استاد قنبریمهر به دلیل منش بزرگوارانهای كه دارند خیلی كم دربارهی خود صحبت میكنند، اما بنده زمانی افتخار شاگردی ایشان را داشتهام و باید بگویم كه این چراغ را او در دل من زنده كرده است. بنده مدتی مزاحم این مرد بزرگوار بودم و مطالب بسیاری از او یاد گرفتهام، اما همین حجم هم تنها یك درصد از چیزهایی است كه او گفته بود.
شجریان ادامه داد: اخیرا هنگامی كه دیدم دیگر كسی به طور جدی ساز و ساز جدید نمیسازد تصمیم گرفتم كه یكبار دیگر به ساخت ساز بپردازم تا دیگران هم شروع كنند. بالاخره یك یا چند ساز جدید ساخته شود تا اركسترهای ما هم كمی متنوعتر شود.
رییس شورای عالی خانهی موسیقی در ادامه به حضور چندین سازش در موزهی موسیقی اشاره كرد و گفت: واقعا نمیدانم كه این چه جسارتی است كه سازهای بنده در كنار سازهای استاد قرار گرفتهاند. واقعا این سازها مانند ترقهای میمانند كه در كنار یك توپ قرار گرفته است، اما اگر با این وجود این سازها را ارائه كردهام دلیلش آن است كه میخواستهام كاری برای موسیقی كرده باشیم. این صحبت من از روی خودنمایی نیست و تنها دوست داشتهام كه كاری كرده باشیم و اكنون هم جادارد از تمامی افرادی كه در راهاندازی مجدد این موزه همكاری داشتهاند تشكر كنم.
در بخش پایانی این مراسم فرهاد فخرالدینی افتتاح این موزه را اقدامی بسیار شایسته دانست و گفت: ای كاش این كار كمی زودتر انجام میشد، وقتی عزیزان و رفتگان را به یاد میآورم و اینكه آنها چقدر زحمت كشیدهاند و ما هیچ تصویر متحركی از آنها نداریم، افسوس میخورم.
او ادامه داد: بنده از نزدیك میدیدم كه آقای خالقی چگونه با اركستر كار میكند. اما اكنون حتی یك فیلم هم از این تمرینها نداریم و لازم بوده كه این موزه مدتها پیش از این تشكیل شود تا به جمعآوری آثار بزرگان بپردازد و موجب شود برخی فیلمها گرفته شود، چرا كه ارزش هر ملتی به داشتن فرهنگ و هنر است، ملتهای مختلف همواره به فرهنگ و هنرهای خود بالیدهاند.
فخرالدینی در پایان صحبتهایش هم به نداشتن سالنی برای كنسرتهای موسیقی اشاره كرد و افزود: ما هنوز هم سالنی برای برگزاری كنسرتهای موسیقی نداریم و بنده امیدوارم كه این مساله مورد توجه مسوولان مختلف قرار گیرد.
پس از صحبت فخرالدینی، مرادخانی _ مدیر موزهی موسیقی _ از دردست احداث بودن سالن كنسرتی با ظرفیت ۵هزار و ۷۰۰ نفر در تپههای عباسآباد خبر داد.
در مراسم شب گذشته همایون خرم، داریوش پیرنیاكان، محمد سریر، كیوان ساكت، میلاد كیای، مجید درخشانی، سهیل محمودی، عبدالحسین مختاباد، محمدمهدی عسگرپور و جمعی از هنرمندان و اساتید موسیقی ایران حضور داشتند و در نهایت پس از صحبتهای سخنرانان جلسهی افتتاحیه حاضران این مراسم در دو گروه به بازدید از موزهی موسیقی ایران پرداختند.
گفتنی است: درحال حاضر موزه موسیقی در بخشهای مختلفی مانند سالن نمایش سازها، گنجینه موزه، آرشیو صوتی و تصویری، سالن اجرا و استودیوی ضبط موسیقی (در دست ساخت)، كتابخانه خصوصی، كارگاه نمایش مراحل ساختوساز، انبار ویژه نگهداری بهینه سازها، مخزن محصولات مكتوب، كافیشاپ و بخش سمعی و بصری فعال است.
